واکنش شیمیایی کلر در آب استخر

واکنش شیمیایی کلر در آب استخر

کلر در سال 1774 توسط یک شیمیدان سوئدی به نام Carl Scheele کشف شده است و امروزه به یکی از قدرتمندترین مواد گندزدا در دنیا و به خصوص آمریکا تبدیل شده است و جایگاه خود را به خوبی در انواع صنایع مختلف که یکی از مهمترین آنها تصفیه و گندزدایی آب می باشد پیدا کرده است. یکی از حیاتی ترین وظایف کلر ، تصفیه آب خوراکی در سرتاسر دنیا می باشد.
کلر توسط الکترولیز آب و نمک تولید می شود و واکنش شیمیایی آن به صورت زیر می باشد :

 NaCl + 2 H₂O → 2 NaOH + H₂ + Cl₂

استفاده از کلر از قدیمی ترین و مرسوم ترین روش های گندردایی آب استخر می باشد. کلر به شکلهای مختلف جهت گندزدایی استخر ها مورد استفاده قرار می گیرد:

–  کلر گازی   

–  کلر مایع (هیپوکلریت سدیم)

 – کلر جامد (هیپوکلریت کلسیم)

–  کلر های با ماندگاری بالا : ترکیب اسید سیانوریک و کلر می باشند که با نام های دی کلر و تری کلر عرضه می شوند.

لازم به ذکر است که طبق استاندارد ملی 11203 در خصوص الزامات عمومی در استخر های شنا، استفاده از کلر گازی و نیز کلر های حاوی اسید سیانوریک در آب استخر ممنوع می باشد.

آب استخرها و جکوزی ها در هر حالت و شرایطی باید به میزان مشخصی حاوی کلر باشند . در صورتی که استخر شما تنها با کلر ضدعفونی شود و  کلر موجود در آب استخر از 1 ppm کمتر باشد ، موقعیت بسیار مناسبی جهت رشد جلبک ها و باکتری ها فراهم می شود. از لحاظ تئوری میزان 1 ppm کلر برای سلامتی بدن کاملا استاندارد می باشد ، اما تحقیقات و مشاهدات حاکی از آن است که سیانوریک اسید موجود در مولوکول های کلر های آزاد ، اثر فوق العاده ای بر استحکام پیوندهای مولکولی کلرها دارند ، لذا میزان استفاده از کلر در آب استخر در محدوده (1 – 3 ppm ) گزارش شده است تا بیشترین تاثیر درگندزدایی و در عین حال کمترین ضرر را برای شناگران داشته باشد.

واکنش شیمیایی کلر در آب استخر به صورت زیر می باشد :

Cl₂ + H₂O → HOCL + HCl

هیپوکلرو اسید ( HOCl ) که محصول واکنش فوق می باشد ، قوی ترین و موثرترین محصول واکنش آب با کلر است . به این معنی که مؤثرترین فرم کلر جهت گندزدایی آب می باشد . پارامترهایی که بر کلرزنی تاثیر می گذارند عبارتند از : زمان تماس(CT) ، نوع میکروارگانیسم ، سن میکروارگانیسم ، شیمی آب و دمای آب .

تاثیر کلر بر گندزدایی آب با pH آب مشخص می شود . گندزدایی کلر در حالت بهینه وقتی اتفاق می افتد که pH بین 5.5 و 7.5 باشد . در 6=pH تقریبا 80% هیپوکلرواسید و در pH= 8 تقریبا 80% یون هیپوکلریت داریم . چرا که در pH بهیپو کلرو اسید به یون های هیپوکلریت تبدیل می شود . البته هر دو ترکیب میکروارگانیسم ها و باکتری ها را با حمله کردن به لیپیدهای دیواره سلول و از بین بردن آنزیم ها و ساختار داخلی سلول ، نابود می کنند ؛ اما هیپوکلرو اسید 60 تا 100 برابر نسبت به یون هیپوکلریت در از بین بردن یا اکسید کردن میکروارگانیسم ها موثرتر است .

در ادامه واکنش شیمیایی کلر در آب استخر همانگونه که در بالا بیان شد با توجه  به مقدار pH ، طبق فرمول زیر میزان هیپوکلرواسید تغییر کرده و به یون هیپوکلریت تبدیل می شود :

+HClO → ClO + H

واکنش شیمیایی کلر در آب استخر

                                          تأثیر pH بر هیپوکلرو اسید و یون هیپوکلریت

 میزان استاندارد pH آب استخر باید در محدوده 7.2 تا 7.8 باشد ، در غیر این صورت باعث بروز مشکلات متعددی می گردد و سلامت شناگران را به خطر می اندازد.

نظرات
نظرات
نظرات خودتان را در مورد این مطلب بیان کنید