انواع کلر استخر

انواع کلر

خلاصه مطلب
معرفی انواع ماده کلر به طور کلی پنج نوع کلر وجود دارد، که عبارتند ازسدیم هیپوکلریت ، لیتیم هیپوکلریت ، کلسیم هیپوکلریت ، دی­کلر و تری کلر . اولین تفاوت میان انواع کلر این است که سدیم، لیتیم و کلسیم کلر تثبیت­ نشده و دی­کلر...

جدول سر تیترها

معرفی انواع ماده کلر

به طور کلی پنج نوع کلر وجود دارد، که عبارتند ازسدیم هیپوکلریت ، لیتیم هیپوکلریت ، کلسیم هیپوکلریت ، دی­کلر و تری کلر . اولین تفاوت میان انواع کلر این است که سدیم، لیتیم و کلسیم کلر تثبیت­ نشده و دی­کلر و تری­ کلر تثبیت شده هستند. کلرهای تثبیت­ شده حاوی سیانوریک اسید هستند که به عنوان عامل تثبیت کننده برای کلر عمل می­کند. نور خورشید کلر را تجزیه کرده و باعث واکنش سریعتر آن می ­شود. سیانوریک اسید این فرایند را کند می­کند. بنابراین ، دی­کلر و تری­کلر در استخرهای روباز استفاده می­شوند. ازآنجایی که استخرهای سرپوشیده در معرض تابش نور خورشید قرار ندارند در نتیجه نیازی به اسید سیانوریک ندارند و معمولاً از 3 نوع کلر دیگر در آن ها استفاده می­شود.

انواع کلر استخرهریک از این پنج نوع کلر دارای ترکیبات ، ویژگی­ ها و کاربردهای متفاوتی هستند.

سدیم هیپوکلریت

سدیم هیپوکلریت نوعی کلر مایع است که حاوی 10 تا 12 درصد کلر آزاد می باشد. کلر آزاد مقدار کلر موجود برای واکنش با آب جهت گندزدایی است . سفیدکننده حاوی سدیم هیپوکلریت ، تنها دارای 5٪ کلر آزاد می باشد و به همین دلیل است که این ماده به ­عنوان یک ضد عفونی­ کننده خوب برای استخر به­ شمار نمی­رود . سدیم هیپوکلریت به دلیل ماهیت مایعی که دارد معمولاً از طریق دوزینگ پمپ در استخر استفاده می ­شود . پارک های آبی بزرگ و استخرهای بزرگ تجاری، از متداولترین استفاده­ کننده­ های سدیم هیپوکلریت هستند.

توجه کنیدکه استخرهایی که از روش گندزدایی الکترولیز نمکی استفاده می کنند، در واقع از کلر به عنوان ماده گندزدا بهره می برند، زیرا سلول کلرزن نمکی، نمک را به سدیم هیپوکلریت تجزیه می­کند.

لیتیم هیپوکلریت

لیتیم هیپوکلریت به صورت قرص و گرانولی عرضه می شود و حاوی 35٪ کلرآزاد می باشد. لیتیم خیلی سریع در آب حل می­شود و این عامل باعث­ شده ­است که این ماده برای شوک­ دهی استخرهای دارای روکش وینیل و فایبرگلاس و استخرهایی که دارای مشکل سختی آب و کلسیم هستند، گزینه ­ای عالی باشد.

کلسیم هیپوکلریت

کلسیم هیپوکلریت معمولاً به صورت قرص یا گرانول مشاهده می­شود. کلسیم هیپو کلریت دارای کلرآزاد حدود 40 تا 78 درصد است و محبوب ترین نوع کلر به­ شمار می ­آید. تفاوت بین کلسیم هیپوکلریت عرضه­ شده در فروشگاه ­های مختلف تجهیزات استخر در میزان کلر آزاد آن ها است. کلسیم هیپوکلریت با فرمول مولکولی Ca(ClO)2 دارای وزن مولکولی معادل 142.974 گرم بر مول می­باشد. هنگامی که این ماده در آب حل می­شود، می­تواند کلر و اکسیژن را برای استریل ­کردن آب استخر یا پساب ­های صنعتی فراهم کند.

 ساختار کلسیم کلریت ، Ca(ClO2)2 با کمک روش ریتولد تصفیه شده است.

کلسیم هیپوکلریت ازطربق دو فرایند اصلی تولید می­شود که عبارتند از فرایند کلسیم (Calcium process) و فرایند سدیم (Sodium process)  .

واکنش تولید هیپوکلریت کلسیم از روش Calcium process به صورت زیر است:

2Ca(OH)2 + 2Cl2 ⇒ Ca(ClO)2 + CaCl2 + 2H2O

پودر حاصل در واقع ترکیبی از کلسیم هیپوکلریت (Ca(ClO)2) و کلرید پایه CaCl2 ، H2O با مقداری آهک خردشده، Ca(OH)2 است. این محصول به­ طورکلی “پودر سفیدکننده” نامیده می­شود و ترکیبی از کلرید کلسیم (CaCl2) ، کلسیم هیپوکلریت (Ca(OCl)2) و کلسیم کلرید هیپوکلریت (CaCl(OCl)) است.

در روش دیگری که برای ساختن Ca(ClO)2 ابداع شده است، گاز کلر با کلسیم هیدروکسید واکنش میدهد:

Ca(OH)2 + 2Cl2 ⇒ Ca(ClO)2 + 2HCl

ادعا می شود که در این روش مقدار HCl مازاد توسط Ca(OH)2  اضافی خنثی شده و CaCl2 تشکیل می­شود. این محصول از نظر شیمیایی “خنثی ­تر” و پایدارتر از محصول تولیدشده با روش ­های دیگر است.

پودر کلر تولید شده یک ماده گرانولی سفید یا خاکستری با بوی محرک و سوزش­ آور قوی است.

واکنش حل شده هیپوکلریت در آب:

Ca(ClO)2 + H2O ⇒ Ca2+(aq) + ClO2 (aq) ⇒ Cl + 2O· + 2H

تفاوت­های بین فرایند کلسیم و فرایند سدیم عبارتند از

  1. محتوای کلر:

فرآیند کلسیم: 3%±65%

فرآیند سدیم: حداقل 70٪ ≤

  1. اندازه گرانول :

فرآیند کلسیم: mesh 60-14

فرآیند سدیم: mesh 14-50 ، mesh 10-30

  1. محلول آبی برای فرآیند سدیم شفاف است، کیفیت و قیمت هیپوکلریت کلسیم تولید شده با فرآیند سدیم بالاتر از فرایند کلسیم است.

انحلال کلر تولید شده بر پایه فرآیند سدیم چند ساعت به­ طول می­ انجامد و گران­تر بوده و ناخالصی کمتری دارد، بسیاری از کشورهای پیشرفته از این نوع کلسیم هیپوکلریت استفاده می کنند.

حل شدن کلر بر پایه فرآیند کلسیم چند روز طول می کشد و ناخالصی بیشتری دارد. در بیشتر کشورهای درحال توسعه از این نوع کلسیم هیپوکلریت استفاده می­شود.

انواع کلر استخرتری­ کلر و دی ­کلر

هر دو از نوع کلر تثبیت­ شده هستند و همین عامل باعث شده­است برای استخرهای رو باز مناسب باشند و معمولاً به صورت قرص دیده می شوند، هرچند اشکال گرانولی آن نیز در دسترس است. سطح کلر آزاد آنها معمولاً در حدود 80-90٪ است و از ازطریق دوزینگ پمپ یا اسکیمر در آب وارد می­گردد. به دلیل دارا بودن سطح بالای کلر آزاد، شکل گرانولی آن معمولاً برای رفع مشکلات استخر ناشی از جلبک یا شوک کلر مورد استفاده قرار می­گیرد.

پادکست آموزشی

همراهان عزیز میراب آرین شما میتوانید پادکست آموزشی در رابطه با انواع كلر را در ArianPoolCast041 بشنوید.

 

مقالات مرتبط
نظرات
نظرات خودتان را در مورد این مطلب بیان کنید