گندزادیی آب در استخرهای شنا

علاوه بر فیلتراسیون، ضروری است که آب استخرهای شنا مطابق با استانداردهای ملی و جهانی، گندزدایی شود. دلیل این امر این است که عوامل بیماری زای خطرناکی مثل باکتری ها در آب وجود دارند و استخر، محیط مناسبی برای انتقال میکرو ارگانیسم های بیماری زا از یک فرد به فرد دیگر است. همواره باید این نکته را در نظر داشت که مهمترین عامل آلوده شدن آب استخرهای شنا، حضور شناگران می باشد.

استفاده از مواد شیمیایی، رایج ترین روش برای گندزدایی آب استخر به شمار می رود. از آنجا که عدم تعادل پارامترهای شیمی آب، منجر به آسیب وارد شدن به تجهیزات و سطوح استخر و تحریک پوست و چشم می شود، باید استخر را به یک سیستم گندزدایی مناسب مجهز کرد.

پارامترهایی شیمبایی و فیزیکی آب استخر شنا مطابق با استاندارد ملی شماره ۱۱۲۰۳ و ۹۴۱۲ به شرح ذیل می باشد:

ردیف نوع باکتری حد مجاز روش آزمون
۱ كل كليفرم هاي گرماپاي كمتر از ۱ در ۱۰۰ ميلي ليتر استاندارد ملي ايران به شماره ۳۷۵۹
۲ لژيونلا كمتر از ۱ در ۱۰۰ ميلي ليتر استاندارد ملي ايران به شماره ۵۸۵۹
۳ باكتري هاي هتروتروف كمتر از ۲۰۰ در هر ميلی ليتر استاندارد ملي ايران به شماره ۵۲۷۱
۴ سودوموناس آئروژينوزا كمتر از ۱۰۰ در هر ميلي ليتر استاندارد ملي ايران به شماره ۸۸۶۹
۵ استافيلوكوكوس كمتر از ۵۰ در ۱۰۰ ميلي ليتر تا تدوين استاندارد ملي، آزمون استافيلوكوكوس مطابق با دستورالعمل ارايه شده در standard methods for microbiological analysis

انجام شود.

جدول ۱: ويژگيهاي باكتريولوژيكي آب استخرهاي شنا

ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی حدود مجاز
pH برای استخرهایی که با کلر گندزدایی می­شوند. ۲/۷ تا ۸/۷
برای استخرهایی که با برم و سایر روش­ها گندزدایی می­شوند. ۲/۷ تا ۸
کلر ترکیبی حداکثر ۴/۰ میلی گرم در لیتر (ppm 4/0)

(درصورتیکه از کلر جهت گندزدایی استفاده ­شود.)

کلر آزاد یک تا سه میلی گرم در لیتر (۱ الی ppm 3)

(درصورتیکه از کلر جهت گندزدایی استفاده ­شود.)

برم باقیمانده دو تا پنج میلی گرم در لیتر (۲ الی ppm 5)

(درصورتیکه از برم جهت گندزدایی استفاده ­شود.)

غلظت ازن حداکثر ۱۲/۰ میلی گرم در لیتر (ppm 12/0)

(درصورتیکه از ازن جهت گندزدایی استفاده ­شود.)

تری هالومتان (THM) حداکثر ۲/۰ میلی گرم در لیتر (ppm 2/0)
پرمنگتات پتاسیم حداکثر ده میلی گرم در لیتر (ppm 10)
قلیائیت بین ۸۰ تا ۱۲۰ میلی گرم در لیتر (۸۰ الی ppm 120)
سختی بین ۱۸۰ تا ۲۵۰ میلی گرم در لیتر (۱۸۰ الی ppm 250)
کل مواد جامد محلول (TDS) حداکثر ۸۰۰ میلی گرم در لیتر (ppm 800)
سولفات مس حداکثر یک میلی گرم در لیتر (ppm 1)
کدری آب حداکثر ۵/۰ NTU
شفافیت آب دید قائم در تمام اعماق برای کل استخر

جدول ۲: ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي آب استخرهاي شنا

کلر

کلر، متداول ترین گندزدای مورد استفاده برای استخرهای شنا می باشد. عنصر کلر به صورت گازی سبز و زرد رنگ است که بسیار سمی بوده و در جنگ شیمیایی به عنوان سلاح مورد استفاده قرار گرفته است. به دلیل آنکه احتمال آسیب یا مرگ ناشی از استفاده نادرست از گاز کلر، بسیار بالاست، کلر با مواد دیگری ترکیب شده و به صورت مایع یا قرص درمی آید تا بتوان به صورتی ایمن از آن برای گندزدایی استخر استفاده کرد. کلر به دو روش اندازه گیری می شود:

کلر آزاد باقیمانده

مقدار کلر موجود در آب استخر که با مواد خارجی به غیر از آب واکنش نمی دهد را کلر آزاد می گویند. کلر آزاد برای گندزدایی آب و اکسید کردن مواد ارگانیک استفاده می شود. میزان کلر آزاد باقیمانده در آب استخرهای شنا باید بین ۱ تا ppm 3 نگه داشته شود (مقدار بهینه۲ ppm  است).

 کلر ترکیبی

کلر ترکیبی با مواد خارجی به غیر از آب واکنش می دهد و دیگر به حالت آزاد موجود نمی باشد (به عنوان مثال برای ضدعفونی آب استفاده نمی گردد). این کلر با آمونیاک ترکیب می شود و کلرامین تولید می کند که باعث سوزش چشم و بوی بد کلر می شود. به همین دلیل، کلر ترکیبی باقیمانده در آب استخر باید در پایین ترین مقدار (ترجیحاً پایین تر از ۰/۲ ppm) نگه داشته شود .براساس یک باور عمومی غلط، زمانی که بوی کلر اطراف استخر حس می شود به این معنی است که کلر بسیار زیادی در استخر وجود دارد. اما حقیقت امر این است که کلر ترکیبی در استخر بسیار زیاد است و در حقیقت نیاز است که کلر بیشتری اضافه شود تا مقدار کلر آزاد افزایش یابد. می توان کلرامین ها را با استفاده از سیستم گندزدایی UV کاملا از بین برد.

کلر کل باقیمانده

کلر کل، مجموع کلر آزاد و کلر ترکیبی می باشد. برای محاسبه مقدار کلر ترکیبی، باید میزان کلر آزاد و کلر کل اندازه گیری شود. مقدار کلر ترکیبی با کم کردن کلر آزاد از کلر کل آب استخر، بدست می آید.

کلر ترکیبی= کلر آزاد – کلر کل

شوک کلر/ سوپر کلریناسیون

استفاده دائم از استخر، باعث می شود که سطح مواد آلی در استخر افزایش یابد. این امر باعث کاهش تاثیر مواد گندزدای مورد استفاده می شود. شوک کلر یا کلرزنی در حد اشباع، روشی برای نگهداری آب استخر می باشد که در آن، مقدار زیادی کلر به صورت ناگهانی به آب استخر اضافه می شود تا جلبک ها، باکتری ها، کدورت آب و… را از بین بروند. شوک کلر این مواد آلی را از بین می برد و بنابراین باعث می شود که ماده ی گندزدا بتواند کار خود را به درستی انجام دهد. در این روش، کلر باقیمانده ی موجود در آب را به ۲ تا ۴ برابر مقدار متداول آن افزایش می دهند.

علت شوک کلر دادن به استخر این است که حتی زمانی که کلر باقیمانده در محدوده مناسب نگه داشته شود، به دلیل وجود اجزای دیگری مثل آمونیاک، مقدار کلر آزادی که باعث از بین بردن باکتری ها می شود، کاهش می یابد. یعنی در این شرایط، حتی پس از آزمایش آب استخر و مشخص شدن بالا بودن مقدار کلر موجود در آب هم مشکلاتی مثل رشد جلبک در آب استخر پیش می آیند. رشد جلبک می تواند باعث سبز شدن آب، بوی نامطبوع، افزایش سریع pH آب، کدر شدن آب و لغزنده شدن سطوح مختلف استخر شود و برای کنترل و جلوگیری از آن می توان به استخر شوک کلر داد. حفظ سطح کلر باقیمانده بین ۱ تا ۳ ppm و سیرکولاسیون و فیلتراسیون صحیح آب در جلوگیری از رشد جلبک و از بین بردن جلبک های استخری موثر است.

نکاتی درباره ی شوک کلر:

  • شوک کلر، بیشتر زمانی صورت می گیرد که غلظت کلر موجود بین ۶ تاppm 8 باشد. این محدوده برای از بین بردن کلرامین و بازگشت استخر به شرایط کارکردی مناسب برای روز بعد مناسب است.
  • شوک کلر باید زمانی صورت گیرد که pH آب استخر بین ۷/۶ تا ۷/۸ باشد. اگر pH کمتر از ۷/۵ باشد، ممکن است ترکیباتی مثل نیتروژن تری کلرید که بوی بسیار تندی دارد و از عوامل شیوع آسم در استخر می باشد، افزایش یابد.
  • در طول مدت زمان اجرای عملیات شوک کلر، نباید هیچ شناگری وارد آب شود.
  • پس از شوک کلر، تا زمانی که غلظت کلر در آب به زیر ۱۰ ppm نرسیده باشد، نباید شناگران وارد آب شوند.
  • بهترین زمان شوک کلر در استخرهای روباز بعد از غروب خورشید می باشد زیرا در این زمان دیگر تأثیر نامطلوب اشعه فرابنفش خورشید وجود ندارد.

احتیاط!

هیچگاه محصولات شیمیایی مربوط به استخر را با یکدیگر مخلوط نکنید. هر محصولی باید به صورت جداگانه به آب اضافه شود.

همیشه گرانول ها را به آب اضافه کنید. هیچ وقت آب را به گرانول ها اضافه نکنید.

کلرزن نمکی

سالهاست که کلرزن نمکی در اروپا، استرالیا و آفریقای جنوبی به عنوان سیستمی برای گندزدایی آب استخر مورد استفاده قرار می گیرد که نیاز به اضافه کردن کلر به استخر را از بین می برد. کلر زن نمکی با یک سل الکترولیز کار می کند که نمک را در هم می شکند تا کلر تولید شود و اینگونه آب را گندزدایی می کند. با این حال، باید مقادیر کلر و pH آب را کنترل کنید. کنترل پنل دستگاه، مقدار کلر را نشان می دهد که دائماً در صورت لزوم افزایش یا کاهش می یابد. برخی از کلرزن نمکی ها دارای تنظیم کننده pH نیز هستند که بوسیله ی آن می توان مقدار pH را به صورت اتوماتیک تنظیم نمود.

مزایای کلرزن نمکی

  • چشم و پوست را تحریک نمی کند.
  • باعث از بین رفت رنگ مو و سفید شدن لباس شنا نمی شود.
  • بوی نامطبوع و طعم بد ناشی از گندزدایی استخر با قرص کلر را ایجاد نمی کند.
  • فقط کافی است که دستگاه را راه اندازی کرده و مقدار کلر مورد نظر را تنظیم کنید.
  • نمک در حالت طبیعی، جامد است و از طریق تبخیر از دست نمی رود. کلر، در حالت طبیعی گاز است و با تبخیر از دست می رود.

اشتراک گذاری

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on tumblr

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای دریافت کتابچه الکترونیکی (eBook)فرم زیر را پر کنید!